Kira ilişkilerinde kiracının belirli bir tarihte taşınmazı boşaltacağını yazılı olarak taahhüt ettiği tahliye taahhütnamesi, kiraya verenler için en pratik tahliye araçlarından biridir. Ancak bu belgenin icra takibine veya tahliye davasına dayanak oluşturabilmesi için Türk Borçlar Kanunu ve ilgili usul hükümleri çerçevesinde belirli geçerlilik şartlarını taşıması gerekir. Şartları taşımayan bir taahhütname, kiracı tarafından itiraz edildiğinde geçersiz kabul edilebilir.
Tahliye Taahhütnamesi Nedir?
Tahliye taahhütnamesi, kiracının kiralanan taşınmazı belirli bir tarihte hiçbir çekince ileri sürmeden boşaltacağını beyan ettiği tek taraflı, yazılı bir irade beyanıdır. Bu belge sayesinde kiraya veren, kira sözleşmesinin süresi dolmadan veya dolduğunda kiracı taşınmazı boşaltmazsa, dava açmaksızın doğrudan icra yoluyla tahliye talep edebilir.
Geçerlilik Şartları Nelerdir?
Tahliye taahhütnamesinin hukuken geçerli sayılabilmesi için öncelikle yazılı şekilde düzenlenmiş olması gerekir. Taahhütnamede tahliye edilecek taşınmazın açıkça tanımlanması ve tahliye tarihinin belirli veya belirlenebilir olması şarttır; tarihi belirsiz veya şarta bağlanmış taahhütler geçersiz kabul edilir.
Uygulamada en çok tartışılan geçerlilik unsuru, taahhütnamenin imza tarihidir. Taahhütname, kira sözleşmesiyle aynı tarihte veya kira ilişkisinin kurulması sırasında imzalanmışsa, kiracının henüz kiralanan yerde oturmaya başlamadan, kira ilişkisine girebilmek için baskı altında imza attığı kabul edilerek geçersiz sayılma riski taşır. Bu nedenle taahhütnamenin, kira sözleşmesinin kurulmasından sonraki bir tarihte, kiracının özgür iradesiyle ve kira ilişkisinin devamı sırasında ayrıca imzalanmış olması, geçerliliği açısından önemli bir kriterdir.
Ayrıca taahhütnamenin kiracının kendisi tarafından imzalanmış olması, imzanın kiracıya ait olduğunun ispat edilebilir olması ve taahhütnamenin kira sözleşmesindeki taraflarla uyumlu olması da aranan şartlar arasındadır. Birden fazla kiracı varsa, tahliye taahhütnamesinin tüm kiracılar tarafından imzalanmış olması gerekir; aksi hâlde sadece imza atan kiracı için sonuç doğurabilir.
Tahliye Taahhütnamesine Dayalı İcra Süreci
Geçerli bir tahliye taahhütnamesi bulunması hâlinde kiraya veren, taahhütte belirtilen tarihin geçmesinden sonra icra müdürlüğüne başvurarak tahliye takibi başlatabilir. İcra müdürlüğü, kiracıya bir tahliye emri gönderir. Kiracının bu emre süresi içinde itiraz etmemesi hâlinde takip kesinleşir ve taşınmazın tahliyesi icra yoluyla gerçekleştirilebilir.
Kiracı, tahliye taahhütnamesinin geçerliliğine veya içeriğine itiraz ederse, uyuşmazlık icra hukuk mahkemesine taşınabilir. Mahkeme, taahhütnamenin imza tarihi, düzenlenme koşulları ve kiracının iradesinin serbestçe oluşup oluşmadığı gibi hususları inceleyerek taahhütnamenin geçerli olup olmadığına karar verir.
Kiracı Taahhütnameyi Nasıl İptal Ettirebilir?
Kiracı, taahhütnamenin kira sözleşmesiyle birlikte veya kira ilişkisine girerken baskı altında imzalandığını, tarihin boş bırakılarak sonradan doldurulduğunu veya imzanın kendisine ait olmadığını ileri sürerek taahhütnamenin geçersizliğini öne sürebilir. Bu iddiaların icra hukuk mahkemesinde ispatlanması durumunda taahhütnameye dayalı tahliye talebi reddedilir ve kiraya verenin genel hükümlere göre tahliye davası açması gerekir.
Sık Sorulan Sorular
Tahliye taahhütnamesi noter onaylı olmak zorunda mıdır?
Hayır, yazılı şekilde düzenlenmiş olması yeterlidir; ancak noter onaylı düzenlenmesi, imza ve tarih konusundaki ihtilafları önlemesi bakımından ispat açısından güçlü bir avantaj sağlar.
Taahhütnamede belirtilen tarihten önce tahliye istenebilir mi?
Hayır, taahhütnameye dayalı icra takibi ancak taahhütte belirtilen tahliye tarihi geçtikten sonra başlatılabilir; tarihten önce yapılan başvurular kabul edilmez.
Kiracı taahhüt ettiği tarihte taşınmazı boşaltmazsa ne olur?
Kiraya veren icra müdürlüğü aracılığıyla tahliye takibi başlatabilir; kiracı itiraz etmezse veya itirazı reddedilirse taşınmaz zorla icra yoluyla boşaltılır.