Hesaplama
UBGT ücreti nedir?
Ulusal bayram ve genel tatil günleri, çalışanların ücret kaybı olmadan dinlenebilmesi için ayrılmış özel günlerdir. Bu araç, aylık ücretiniz ve ilgili gün sayısı üzerinden bu alacağın yaklaşık tutarını gösterir.
Yasal dayanak
Hangi günlerin ulusal bayram ve genel tatil sayıldığı 2429 sayılı Kanun'da belirlenmiştir (Yılbaşı, 23 Nisan, 1 Mayıs, 19 Mayıs, 15 Temmuz, 30 Ağustos, 29 Ekim, Ramazan ve Kurban Bayramları). 4857 sayılı Kanun'un 47. maddesine göre bu günlerde çalışmayan işçiye günün ücreti zaten ödenir; çalışan işçiye ayrıca bir günlük ücret daha ödenmesi gerekir.
Hesaplama mantığı
Günlük ücret, aylık ücretin 30'a bölünmesiyle bulunur; bu tutar gün sayısı ve bir katsayıyla çarpılır: çalışıldıysa katsayı 2 (zaten ödenen yevmiyeye ek bir yevmiye daha), çalışılmadıysa katsayı 1.
Örnek
Aylık brüt ücreti 24.000 TL olan bir çalışanın günlük ücreti 800 TL'dir. Bir yıl içinde 5 tatil gününde çalıştıysa araç 800 × 5 × 2 = 8.000 TL gösterir; aylık maaş zaten ödendiğinden ayrıca istenebilecek kısım bunun yarısı, 4.000 TL'ye karşılık gelir.
Araca dahil olmayan unsurlar
- Dini bayram arifeleri yarım gün sayılır; araç tam gün üzerinden hesaplar.
- Çalışıldığının ispatı kayıt ve tanık beyanıyla yapılır.
- Bu alacak için beş yıllık zamanaşımı uygulanır.
- Bazı toplu iş sözleşmelerinde UBGT günleri için kanuni asgari tutarın üzerinde ödeme kararlaştırılmış olabilir; araç yalnızca kanuni asgari hesabı yapar.
Kısmi süreli (part-time) çalışanlarda UBGT ücreti
Haftanın yalnızca belirli günlerinde çalışan kısmi süreli işçiler için UBGT ücreti, o tatil gününün işçinin normal çalışma günlerinden birine denk gelip gelmediğine göre değişebilir. Çalışma düzenine göre tatil günü işçinin zaten çalışmadığı bir güne denk geliyorsa, günlük ücretin tam karşılığının ödenip ödenmeyeceği sözleşme hükümlerine ve işyeri uygulamasına göre değerlendirilir. Bu nedenle kısmi süreli çalışanlarda aracımızdaki "aylık ücret" alanına, tam zamanlı eşdeğer değil, fiilen alınan aylık ücretin girilmesi gerekir.
Yıllık ücretli izin süresine rastlayan bir ulusal bayram veya genel tatil günü, izin süresinden sayılmaz ve izin süresine eklenir; bu durum UBGT ücretinden ayrı bir haktır ve aracımızın kapsamı dışındadır.
Vardiyalı çalışanlarda UBGT hesabı nasıl yapılır?
Vardiyalı sistemde çalışan işçiler için, tatil gününün hangi vardiyaya denk geldiğinin doğru tespiti önemlidir; gece yarısını geçen bir vardiyada tatil günü başlangıcının hangi saatte sayılacağı tartışmalı olabilir ve bu durum bazen bilirkişi incelemesini gerektirir. Ayrıca vardiya çizelgelerinin düzenli saklanması, hangi tarihlerde çalışıldığının ispatını kolaylaştırır.
Parça başı veya prim esaslı ücretlerde hesap
Sabit bir aylık maaş yerine parça başı, prim veya satış esaslı ücretlendirilen çalışanlarda günlük ücret, genellikle son birkaç ayın ortalama kazancı üzerinden hesaplanır. Bu durumda aracımızdaki "aylık ücret" alanına, ilgili dönemin ortalama aylık kazancının girilmesi, daha gerçekçi bir sonuç verir.
UBGT ücreti ödenmezse hangi yola başvurulur?
UBGT ücretinin ödenmemesi, diğer ücret alacakları gibi işçiye icra takibi veya dava yoluyla bu alacağı talep etme hakkı verir; bu talepler de diğer işçilik alacakları gibi dava açılmadan önce arabulucuya başvuru şartına tabidir. UBGT ücretinin art arda ödenmemesi, işçi için haklı fesih nedeni oluşturabilir ve bu durumda işçi, iş sözleşmesini kendisi feshederek kıdem tazminatına hak kazanabilir; ihbar tazminatı ise haklı fesihte işçi tarafından talep edilemez.
Uygulamada UBGT ücretinin bordroya hiç yansıtılmaması sık karşılaşılan bir durumdur; bu nedenle bu alacağın ispatı genellikle fazla mesai alacağıyla birlikte, aynı tanık beyanları ve işyeri kayıtlarıyla yapılır.
Fazla mesai hesaplama aracımızı da inceleyebilirsiniz.